|
Milattan önce 8.
Yüzyılda yaşamış olan
Hesiodos’ın Theogonia adlı eseri mitolojinin en eski
kaynaklarındandır. Theogonia evrenin ve tanrıların nasıl
yaratıldıklarını anlatır. Hesiodos’a göre başlangıçta khaos
vardı. Khaos karışık ve hiçbir şekil almamış olan uçsuz bucaksız
boşluk ve karanlıktır. Khaos’tan geniş göğüslü, herşeyin
dayanağı olan toprak ana Gaia çıktı. Gaia ölmezlerin yeri olan
ve yıldızlarla bezeli bulunan göğü Uranos’u doğurdu. Gaia’nın
kendi öz oğlu Uranos’la birleşmesinden Titanlar doğdu. Altısı
erkek, altısı dişi olmak üzere oniki tanedir. Bu erkek
titanlardan İapetos’un oğullarından biri insanlığın kurtarıcısı
Prometheus’tur. Titan Prometheus ilk insanı yaratan tanrıdır.
Tanrılarla ölümlü insanlar Mekone’de toplanmışlardı. Prometheus’da orada
bulunuyordu. Kocaman bir öküz kesilmişti. Bunun paylaştırılması
Prometheus’a düşmüştü. Bir tarafa hayvanın etinin en güzel
parçalarını ayırdı, üstünü örtmüştü. Diğer tarafa hayvanın
kemiklerini yığarak, üstüne yağlı parçalar koymuştu. Prometheus,
Zeus’a, iki parçadan birini seçmesini söylemişti. Zeus kötü
tarafı seçerse aslan payı insanların olacaktı; tersi olursa
üstünlük yine tanrılarda kalacaktı. Baş tanrı daha iyi ve yağlı
görünen parçayı seçmişti. Aldatılıp, kemik yığınını seçtiğinin
farkına varınca öfkelenmiş ve insanları cezalandırmak için
ellerinden ateşi almıştır. Prometheus bunun da bir çaresini
bulmuştur. İçi baştan başa oyuk fakat tutuşabilir bir özle kaplı
olan Ferule (şeytantersi ağacı) denilen ağaçtan eline bir dal
aldı ve Olympos’a çıktı. Bu sopanın içine bir kıvılcım
saklayarak, yeryüzüne insanlara getirmiştir. Kendi haberi
olmadan ateşi çalarak insana verdiği ve insanı şımarttığı için
Zeus, Prometheus’a öfkelenir ve onu cezalandırır.
Kartal, Olympos tanrılarının lideri olan Zeus’a hizmet eden yırtıcı bir
kuştur. Bazen yıldırım kuşu olarak da adlandırılır. Çünkü
Zeus’un yıldırımlarını taşıdığı ve atıldıktan sonra geri
getirebildiğine inanılır. Zeus, Kartal’ı Prometheus’un cezasını
infaz etmek üzere görevlendirir. Zeus, yanardağların, ateşin ve
sanayinin tanrısı Hephaistos’a emir vererek, bu saygısız titanı
Caucasus (Kafkas) dağlarına zincirletir. Hephaistos,
Prometheus’un ayaklarına ve kollarına kırılmaz zinciri geçirdi
ve onları sağlamca kayaya çaktı. Zeus Kartal’a her gün
Prometheus’un ciğerini yemesi için emir verir. Ancak Zeus,
Prometheus’un ciğerinin her gün kendisini yenilemesini
sağlayarak, ölmesini engeller ve acısının sürekli olmasını
sağlar. Uzun bir zaman sonra Zeus, Prometheus’a acır ve onu
affeder.
Bir başka masala göre, Sagitta (Okçuk) takımyıldızı Kartal’ı öldüren oku
temsil etmektedir. Prometheus’u acısından kurtarmak için, Herkül
oku öldürmüş olduğu Hydra’nın (Su yılanı) kanıyla zehirleyip
Kartal’a fırlatmış ve onu öldürmüştür. Zeus ise sadık
hizmetlerinden dolayı Kartal’ı gökyüzünde yıldızlar arasına
koymuştur. |
